Vô đề – Lỗ Tấn

無題

魯迅

慣於長夜過春時,
挈婦將雛鬢有絲。
夢裡依稀慈母淚,
城頭變幻大王旗。
忍看朋輩成新鬼,
怒向刀叢覓小詩。
吟罷低眉無寫處,
月光如水照緇衣。

Vô đề

Lỗ Tấn

Quán ư trường dạ quá xuân thì,
Khiết phụ tương sồ mấn hữu ti.
Mộng lí y hi từ mẫu lệ,
Thành đầu biến huyễn đại vương kì.
Nhẫn khan bằng bối thành tân quỷ,
Nộ hướng đao tòng mịch tiểu thi.
Ngâm bãi đê mi vô tả xứ,
Nguyệt quang như thủy chiếu truy y.

Mặc Sinh dịch:
Đã quen đón Tết giữa canh thâu, Dắt vợ dìu con bạc mái đầu.
Mẹ già lệ nhỏ nhòe cơn mộng, Vua chúa cờ bay rải thành lầu.
Nhìn bạn thành ma giương cặp mắt, Kiếm thơ trút giận gửi rừng đao.
Ngâm hết cúi nhìn không chỗ viết, Áo đen đã đẫm nước trăng sâu.


Bài thơ viết năm 1931, gia đình Lỗ Tấn đi lánh nạn vào dịp Tết, Lỗ Tấn sáng tác trong một nhà trọ. Bài thơ cũng để tưởng niệm năm người đồng chí trong “tả liên” (liên minh nhà văn cánh tả Trung Quốc) bị Quốc Dân Đảng bắt và hành quyết, gồm có: Nhu Thạch, Ân Phu, Hồ Dã Tần, Phùng Kiên, Lý Vĩ Sâm. “Khiết phụ tương sồ” (dắt vợ dìu con) là nói đến Hứa Quảng Bình (vợ Lỗ Tấn) cùng đứa con nhỏ tên Hải Anh mới hơn một tuổi. Câu “Nhẫn khan bằng bối thành tân quỷ” (bản đầu tiên là “nhãn khan”) là câu cảm thán khi nghe tin các đồng chí bị xử bắn, thực ra lúc này Quốc Dân Đảng bưng bít thông tin, Lỗ Tấn được tin qua báo chí Nhật.

“Nguyệt quang như thủy” lấy ý trong thơ Đỗ Mục: Dao giai dạ sắc lương như thủy 瑤階夜色涼如水 (thềm Dao ánh nguyệt trong như nước).

Bài này tôi dịch từ vài năm trước, nay xem lại thấy có chỗ không đúng ý, nên dịch lại như trên.