Hành hương tử – Tô Thức

 

Tô Thức (1037 – 1101)

行香子
蘇軾

清夜無塵 月色如銀
酒斟時須滿十分
浮名浮利 虛苦勞神
嘆隙中駒 石中火 夢中身

雖抱文章開口誰親
且陶陶 樂盡天真
幾時歸去 做個閒人
對一張琴 一壺酒 一溪雲

Hành hương tử
Tô Thức

Thanh dạ vô trần, nguyệt sắc như ngân.
Tửu châm thời, tu mãn thập phân.
Phù danh phù lợi, hư khổ lao thần.
Thán khích trung câu, thạch trung hỏa, mộng trung thân(*).

Tuy bão văn chương, khai khẩu thùy thân.
Thả đào đào(**), lạc tận thiên chân.
Kỉ thời quy khứ, tác cá nhàn nhân?
Đối nhất trương cầm, nhất hồ tửu, nhất khê vân.

Tạm dịch:

Đêm thanh trăng sáng trên cao,
Rượu ngon thời hãy rót sao cho đầy!
Lợi danh, mỏi mệt lắm thay,
Bóng câu qua cửa, thân này trong mơ.
Ai cần làm bạn văn thơ?
Mình ta vui vẻ bây giờ là hơn.
Bao giờ làm kẻ thanh nhàn,
Ngắm mây, uống rượu, gảy đàn nghe vui.

(*): Khích trung câu: Thiên “Tri Bắc Du”, sách Trang Tử viết: “Nhân sinh thiên địa chi gian, nhược bạch câu chi quá khích, hốt nhiên nhi dĩ” (người ta sống giữa trời đất, chỉ như bóng ngựa trắng lướt qua khe cửa, bỗng chốc mà thôi). Cổ nhân ví mặt trời với ngựa trắng (bạch câu), nói “Bạch câu quá khích” (bóng câu qua cửa sổ) để ví thời gian qua rất nhanh.

Thạch trung hỏa: Lửa đốt trong đá, rất nhanh tắt. Cũng ý nói đời người chẳng mấy chốc mà qua. Thơ nhạc phủ cổ có câu: “Tạc thạch kiến hỏa năng kỉ thời” (đào đá đốt lửa được mấy chốc).

Mộng trung thân: Cũng lấy ý từ sách Trang Tử, ý nói đời người chỉ thoáng qua như tấm thân trong giấc mộng.

(**) Đào đào: vui vẻ. Bài “Quân tử dương dương”, thiên “Vương phong”, sách Kinh Thi có câu “Quân tử đào đào”.